ภูมิต้านทานโรค หมายถึงอะไร มาทำความรู้จักกันค่ะ

0
104
ภูมิต้านทานโรค

ภูมิต้านทานโรค เป็นระบบการทำงานที่สำคัญอย่างยิ่งในร่างกายของเรา ในขณะที่เราหายใจ รับประทานหรือดื่ม แปรงฟัน หรือแม้กระทั่งมีเพศสัมพันธ์ จุลชีพชนิดต่างๆ ทั้งที่ไม่เป็นภัยและที่สามารถทำให้เกิดโรคก็เข้าสู่ร่างกายได้ตลอดเวลา แต่ส่วนใหญ่แล้วเราจะไม่ป่วย เพราะมีระบบภูมิต้านทานโรคหรือระบบภูมิคุ้มกันคอยต่อสู้อยู่  ระบบภูมิต้านทานโรค ประกอบด้วย 2 ส่วนใหญ่ คือ

  1. ส่วนที่อาศัยเซลโดยตรง
    ได้แก่ เม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆ ซึ่งจะกินหรือทำลายจุลชีพโดยตรง ส่วนใหญ่เม็ดเลือดขาวจะอยู่ในกระแสเลือด แต่ก็อาจลีบตัวเล็ดลอดผ่านรูเล็กๆ ของผนังหลอดเลือดออกไปสู่จุดต่างๆ ที่มีจุลชีพหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามาได้
  2. ส่วนที่อาศัยเซลโดยอ้อม
    เม็ดเลือดขาวบางชนิดจะจับเชื้อจุลชีพหรือสิ่งแปลกปลอมไปแจ้งให้เซลบางชนิดสร้างสารต่อต้านหรือ “แอนติบอดี”ที่จำเพาะต่อสิ่งนั้นขึ้นมา แอนติบอดี จะช่วยกำจัดจุลชีพและสิ่งแปลกปลอมด้วยอีกแรงหนึ่ง

เมื่อใดที่เราเจ็บป่วย ก็สรุปได้ง่ายๆ ว่าขณะนั้นระบบภูมิต้านทานอ่อนแอลงและ/หรือ ได้รับเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามามากเกินไป

ปัจจัยที่ทำให้ระบบภูมิต้านทานอ่อนแอ หรือบกพร่องได้แก่

  1. กรรมพันธุ์
    มีโรคถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์บางอย่างที่ทำให้ภูมิต้านทานบกพร่อง
  2. โรคบางชนิด
    เช่น การติดเชื้อเอดส์ (HIV) มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
  3. ยาและสารเคมี
    เช่น ยาประเภทสเตียรอยด์ ยาเคมีบำบัดรักษามะเร็ง ยาต้านจุลชีพบางอย่าง ยารักษาโรคธัยรอยด์ เป็นพิษ ยาแก้ปวดลดไข้บางชนิด ฯลฯ
  4. รับประทานอาหารไม่สมดุล
    4.1 น้อยเกินไปการขาดสารอาหารบางอย่างทำให้ขาดวัตถุดิบและพลังงานที่ใช้สร้างเซล และแอนติบอดีของระบบภูมิต้านทาน เซลของระบบช่วยป้องกันอื่นก็อาจผิดปกติด้วย เช่น ผิวหนังและเยื่อบุต่างๆ
    4.2 มากเกินไปวิตามิน ซี หรือ อี ในขนาดสูงมากอาจทำให้เม็ดเลือดขาวทำงานเลวลงและวิตามิน เอ ถ้าได้ รับปริมาณมากเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวหนังแห้งและลอกเป็นต้น

  5. การออกกำลังกาย
    การออกกำลังกายอย่างพอเหมาะและสม่ำเสมอจะทำให้เกิดเส้นเลือดใหม่ๆ เพิ่ม หัวใจและปอดทำงานให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น แต่การออกกำลังอย่างหักโหมจนอ่อนเพลียจะกลับทำให้ร่างกายอ่อนแอลง
  6. การพักผ่อนไม่เพียงพอ

  7. ความเครียด ความเครียดทำให้เม็ดเลือดขาวทำงานแย่ลง สันนิษฐานว่าอาจเป็นผลทางอ้อมของศูนย์รับรู้อารมณ์ในสมองซึ่งมีความสัมพันธ์ กับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิต้านทาน
  8. แอลกอฮอล แอลกอฮอลมีผลทำให้เม็ดเลือดขาวทำงานเลวลง

เมื่อทราบปัจจัยที่ทำให้ภูมิต้านทานอ่อนแอแล้วเราคงทราบว่าจะเสริมสร้างภูมิต้านทานให้แข็งแรงได้อย่างไร

 

Leave a comment

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here